διάλεξη με τίτλο «AI και Ηθική»

Η διάλεξη με τίτλο «AI και Ηθική» εξετάζει την Τεχνητή Νοημοσύνη και ειδικότερα τα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα (Large Language Models) -Gemini, Claude, Chatgpt, Grok- όχι απλώς ως τεχνολογικά εργαλεία, αλλά ως κοινωνικά και τεχνικά συστήματα που επηρεάζουν την έννοια της συγγραφής, της έρευνας, της σκέψης και της πολιτείας.

Το πρώτο τμήμα περιλαμβάνει μια τεχνική αποσαφήνιση για το τι ακριβώς είναι ένα Μεγάλο Γλωσσικό Μοντέλο (LLM) και πώς λειτουργεί σε γενικές γραμμές. Θα εξηγηθεί ότι τα μοντέλα αυτά δεν «σκέφτονται», ούτε διαθέτουν πρόθεση ή συνείδηση· λειτουργούν ως πιθανολογικά συστήματα πρόβλεψης γλωσσικών ακολουθιών. Η διάκριση αυτή αποτελεί τη βάση για κάθε σοβαρή ηθική αποτίμηση της χρήσης τους.

Στη συνέχεια, η διάλεξη εξετάζει τον επαναπροσδιορισμό της λογοκλοπής και της συγγραφικής και ερευνητικής ιδιότητας στην εποχή της παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης (generative artificial intelligence). Το βάρος μετατοπίζεται από το τελικό προϊόν στη διαδικασία παραγωγής, όπου κεντρικά κριτήρια είναι η διαφάνεια, η πρόθεση και η διανοητική ευθύνη.

Παράλληλα, η «μηχανική των προτροπών» (prompt engineering) προσεγγίζεται ως άσκηση λογικής πειθαρχίας, όπου η σαφήνεια του σκοπού καθορίζει την ποιότητα του αποτελέσματος (καθαρότερη εισαγωγή σημαίνει καθαρότερη εξαγωγή).

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο ζήτημα του ποιος αποφασίζει τι επιτρέπεται να λέει ένα σύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) και με ποια κριτήρια; Ποιος καθορίζει τα δεδομένα της εκπαίδευσης, τα φίλτρα περιεχομένου και τις παραμέτρους λειτουργίας; Πώς επηρεάζονται οι θεσμοί (πανεπιστήμια, διοίκηση, αγορά εργασίας) όταν υιοθετούν συστήματα με αδιαφανείς μηχανισμούς καθώς προκύπτει ένα ζήτημα ευθύνης.

Η διάλεξη ολοκληρώνεται με ένα λειτουργικό πλαίσιο ηθικής χρήσης της ΤΝ και με την πρόταση για συστηματική καλλιέργεια «αλγοριθμικού γραμματισμού» στα πανεπιστήμια (ικανότητα κριτικής κατανόησης και υπεύθυνης χρήσης της ΤΝ). Η κατανόηση των δυνατοτήτων και των ορίων της ΤΝ δεν αποτελεί απλώς τεχνική δεξιότητα, αλλά προϋπόθεση ακαδημαϊκής ακεραιότητας και ενεργούς συμμετοχής στο διαμορφούμενο υβριδικό σήμερα.

ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Ο Χρίστος Κουτσοτάσιος είναι διπλωματούχος Αρχιτέκτονας Μηχανικός, με μεταπτυχιακές σπουδές στον Σχεδιασμό και την Κατασκευή Τεχνικών έργων και υποψήφιος διδάκτορας στο τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος (ΔΙ.ΠΑ.Ε.), με ερευνητικό αντικείμενο την καινοτομία και την τεχνολογία. Διαθέτει πολυετή επαγγελματική εμπειρία στη διαχείριση τεχνικών έργων, οργάνωση εργοταξίων και έλεγχο δημοσίων έργων. Είναι συγγραφέας και μεταφραστής φιλοσοφικών έργων και έχει δώσει διαλέξεις στο Πανελλήνιο Συμπόσιο Επικούρειας Φιλοσοφίας, στο ΔΙ.ΠΑ.Ε., στο Τεχνικό Επιμελητήριο της Ελλάδος (ΤΕΕ) και σε επιστημονικούς και πολιτιστικούς Συλλόγους.

Παρακαλώ να συμμετάσχετε όλοι και όλες ενεργά